నీరు ప్రతి ప్రదేశంలో సంవత్సరం అంతా లభిస్తే… భారత వ్యవసాయం ఎలా మారుతుంది?

రైతే రాజు అని అంటం కథ , రాజు తలుచుకుంటే రాజ్యాన్ని ఎలా అభివృద్ధి పథం లో నడిపిస్తాడో అదే విధంగా రైతు కి ఈ ఒక్క తోడు ఉంటే దేశాన్ని అభివృద్ధి పథం లో నడిపిస్తాడు అనటం లో ఎటువంటి సందేహం లేదు.

ఒక్కసారి మనసులో ఇలా ఊహించుకోండి. దేశంలోని ప్రతి గ్రామం, ప్రతి పొలం, ప్రతి మండలం ఇలా ఎక్కడ చూసినా సంవత్సరం పొడవునా వ్యవసాయం సాగు కు నీరు అందుబాటులో ఉంది. చెరువులు ఎండిపోవడం లేదు. వర్షాలు, రుతుపవనాలు ఆలస్యమయ్యాయా, తక్కువ వర్షపాతం అనే చింత లేదు. రైతు క్యాలెండర్ ప్రకారం పంట వేస్తాడు. ఆకాశాన్ని మరియు వర్షపాతాన్ని  చూసి కాదు. ఈ పరిస్థితిలో వ్యవసాయం, గ్రామీణ జీవితం, రైతుల ఆదాయం, ఆహార భద్రత ఇలా అన్ని ఎలా మారుతాయో మరింతగా చర్చిద్దాం.

పంటల ప్రణాళికలో విప్లవాత్మక మార్పు :

ప్రస్తుతం చాలా మంది భారత దేశంలో రైతులు వర్షాధారంగా పంటలు వేస్తున్నారు. పంట సాగుకు అవసరం అయ్యే నీరు సంవత్సరం అంతా ఉంటే, రైతు తనకు తోచిన  వ్యవసాయం చేయగలడు. ఖరీఫు , రబీ అనే పరిమితి తగ్గి, సంవత్సరానికి 2–3 పంటలు సాగు చెయ్యగలడు. వరి, గోధుమలతో పాటు కూరగాయలు, పప్పులు, నూనెగింజలు, పశువుల మేత పంటలు ఇలా అన్ని ఒక చక్రంలో అమర్చుకోవచ్చు. మార్కెట్ ధరలు చూసి పంట మార్చుకునే స్వేచ్ఛ కూడా పెరుగుతుంది. “ఈ సంవత్సరం వర్షం ఎలా ఉంటుందో?” అనే సందేహం పంట నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేయదు.

దిగుబడులు పెరుగుదల, ఖర్చులు తగ్గింపు :

నీటి కొరత వల్ల మొక్కలు ఒత్తిడికి గురవుతాయి. ఇది దిగుబడిని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది. నిరంతర నీటి లభ్యతతో మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరిగి, ఆకారం, బరువు, నాణ్యత ఇలా అన్ని మెరుగుపడతాయి. బోర్లు వేయడం, బావులు త్రవ్వించడం , డీజిల్ మోటార్ల ఖర్చులు, కరెంట్ బిల్లులు ఇవి గణనీయంగా తగ్గుతాయి. సమయానికి నీరు అందడం వల్ల ఎరువుల వినియోగం కూడా సమర్థంగా పనిచేస్తుంది. వృథా తగ్గుతుంది.

విభిన్న పంటల వైపు అడుగులు :

నీరు ఉన్న చోటే కూరగాయలు, పండ్ల తోటలు సాధ్యం అవుతాయి అనే పరిమితి తొలగిపోతుంది. టమోటా, మిర్చి, ఉల్లిపాయ, దోసకాయ, గుమ్మడికాయ వంటి కూరగాయలు పెద్దఎత్తున విస్తరిస్తాయి. మామిడి, జామ, దానిమ్మ, సీతాఫలం, పప్పాయ వంటి పండ్ల తోటలు ఎండి పోయే ప్రాంతాలలో కూడా పెరుగుతాయి. పుష్ప సాగు, ఔషధ మొక్కలు, మసాలా పంటలు ఇలా ఇవి రైతుకు అధిక ఆదాయం తీసుకువస్తాయి. ఒకే పంటపై ఆధారపడే పరిస్థితి తగ్గుతుంది.

పశుసంవర్ధక రంగానికి బలమైన తోడు :

నీరు ఎప్పుడూ లభిస్తే పచ్చిక పెంపకం సులభమవుతుంది. మేత పంటలు నిరంతరం సాగు చేయగలిగితే డెయిరీ, గొర్రెల పెంపకం, మేకల పెంపకం లాంటివి అన్నీ  బలోపేతం అవుతాయి. పాలు, పాలు ఉత్పత్తులు, మాంసం అన్నీరకాల ఉత్పత్తులు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త దారులు తెరుస్తాయి. రైతు ఆదాయం పంటలపైనే కాకుండా పశుసంవర్ధకంపై కూడా ఆధారపడుతుంది.

గ్రామాల్లోనే వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు:

నీటి లభ్యతతో గ్రామాల దగ్గరే ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు ఏర్పడతాయి. కోల్డ్ స్టోరేజీలు, కూరగాయల గ్రేడింగ్ సెంటర్లు, పండ్ల పల్ప్ యూనిట్లు, పాల కేంద్రాలు ఇలాంటి పరిశ్రమలు  గ్రామాల్లోనే ఉపాధిని పెంచుతాయి. రైతు ప్రతి ఉత్పత్తి కి మంచి విలువ పెరుగుతుంది. రవాణా ఖర్చులు తగ్గుతాయి; నష్టాలు తగ్గుతాయి.

రైతుల జీవితంలో స్థిరత్వం, మానసిక ప్రశాంతత:

కరువు భయం, పంట విఫలం అవుతుందనే ఆందోళన రైతును అప్పుల ఊబిలోకి నెడుతుంది అనే భయాలు దూరం అవుతాయి. నీటి సమస్య లేకపోతే ఈ భయం తగ్గుతుంది. పంటలపై నియంత్రణ పెరిగి, ఆదాయం స్థిరంగా ఉంటుంది. కుటుంబ ఖర్చులు, పిల్లల చదువు, ఆరోగ్యం ఇలా అన్ని అంశాలు పై ఆలోచన చేసుకునే స్థితి వస్తుంది. రైతు జీవితం గౌరవప్రదంగా మారుతుంది.

ఆహార భద్రత మరియు ధరల స్థిరత్వం :

ఇప్పుడు ఉన్న పరిస్థితి లో చేతిలో ఉన్న డబ్బులు కి కనీసం రెండు పూటల కి సరిపడ కూరగాయలు రాని పరిస్థితి. 

సాగు నీటి లభ్యతతో దేశవ్యాప్తంగా ఆహార ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. ధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు ఇలా అన్నీ సమృద్ధిగా లభిస్తాయి. సరఫరా పెరిగితే ధరలు స్థిరపడతాయి. నగరాల్లోనూ గ్రామాల్లోనూ పోషకాహారం అందుబాటులో ఉంటుంది. పోషకాహార లోపాలు తగ్గుతాయి. పుట్టబోయే తర్వాత తరం శిశువులు కూడా ఆరోగ్యంగా ఉండి దేశ అభివృద్ధి లో సహాయ పాడతారు.

సాంకేతిక వినియోగానికి అవకాశం :

సాగు నీరు నిరంతరం ఉండటం వల్ల డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్, మల్చింగ్, సెన్సర్ ఆధారిత ఇరిగేషన్ వంటి పద్ధతులు మరింత సమర్థంగా పనిచేస్తాయి. రైతు “ఎంత నీరు ఇవ్వాలి?” అన్నది డేటా ఆధారంగా నిర్ణయించగలడు. నీరు ఉన్నప్పటికీ వృథా కాకుండా వినియోగించే సంస్కృతి పెరుగుతుంది.

పర్యావరణ పరిరక్షణకు సవాళ్లు :

నీరు ఎక్కువగా ఉందని అధిక సాగు చేస్తే నేల నాణ్యత దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. ఎరువులు, పురుగుమందుల అధిక వినియోగం పర్యావరణంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కాబట్టి నీటి నిర్వహణతో పాటు నేల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడే పద్ధతులు కూడా పాటించాలి. పంటల మార్పిడి, సేంద్రీయ పదార్థాల వినియోగం మరియు మట్టి పరీక్షలు ఇవి తప్పనిసరి. అలాగే వ్యవసాయ సాగు పెరగటం వల్ల అడవి ప్రాంతాలు తగ్గుతూ పంట పొలాలుగా మారి వాతావరణ మార్పులు జరిగే అవకాశం ఉంది.

సమతుల్య వ్యవసాయం వైపు అడుగులు :

నీరు సంవత్సరం అంతా ఉన్నట్టు భావించి రైతు పంటల ప్రణాళిక చేస్తే ఆహార పంటలు మరియు వాణిజ్య పంటల మధ్య సమతుల్యం సాధ్యమవుతుంది. ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా విభిన్న పంటలు వేసి రిస్క్ తగ్గించుకోవచ్చు. మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటల మార్పు సులభమవుతుంది.

నేటి రైతులకు తీసుకోవాల్సిన పాఠం

ఈ ఊహా ప్రపంచం మనకు ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇస్తుంది: నీరు విలువైన వనరు. అది సంవత్సరం అంతా లభిస్తున్నట్టు భావించి నీటి వినియోగాన్ని ప్రణాళికలు వేస్తే రైతు ఆదాయం పెరుగుతుంది. డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, చెరువుల పునరుద్ధరణ లాంటివి  మనకు “నీరు అపరిమితం” అనే పరిస్థితికి దగ్గర చేస్తాయి.

నాకు తెలిసి రైతుల అందరి కల:

సాగు నీరు ప్రతి ప్రదేశంలో సంవత్సరం అంతా లభిస్తే వ్యవసాయం ఒక కొత్త దశలోకి వెళ్లేది. రైతు ఆకాశాన్ని చూసి కాదు, తన ప్రణాళికను చూసి పంట వేయగలిగేవాడు. ఆహార భద్రత, గ్రామీణ ఉపాధి, రైతుల ఆదాయం ఇలా అన్నీ గణనీయంగా మెరుగుపడేవి. నిజ జీవితంలో నీరు పరిమితమే. అందుకే దాన్ని జాగ్రత్తగా నిర్వహించడం, సాంకేతికాన్ని వినియోగించడం, సమతుల్య పంటల ప్రణాళిక ఇవే భవిష్యత్తు వ్యవసాయానికి బలం. అంటే నీరు సమృద్ధి గా ఉండే రైతే రాజు అనటం లో ఎటువంటి సందేహం లేదు